Gmina Świątniki Górne

Gmina Świątniki Górne to gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim.

Początki Świątnik (zwanych niegdyś Górkami) sięgają pierwszej połowy XI w. Wieś od tamtych czasów nierozerwalnie związana była z Krakowem, a szczególnie z powstałą z inicjatywy Bolesława Chrobrego Katedrą na Wawelu i z chwilą powstania w r. 1000 biskupstwa krakowskiego. Według metryki Józefińskiej (Lwów 1787 r.) do obowiązków Świątników należało obsługiwanie, pilnowanie kaplic, skarbca, czyli klucznicy wawelskiej i oprowadzanie zwiedzających po katedrze z udzielaniem objaśnień. W r. 1787 oprowadzali króla Stanisława Augusta, a w r. 1880 Cesarza Franciszka Józefa I, a gdy była potrzeba w dzwon wielki zwany Zygmuntem (od Zygmunta I króla w r. 1520 sprawiony) uderzali. Ten zaszczytny przywilej bicia w dzwon otrzymali z nadania króla Zygmunta Starego w r. 1521. Przez lata Świątniczanie przybywali do obsługi katedry na zmianę co tydzień, zamieszkując wtedy w przygotowanej dla nich izbie pod wieżą Zygmuntowską. Dzisiaj izbę tę zajmują siostry p. w. Świętego Józefa, które przygotowują bieliznę i zdobią ołtarze kwiatami. Występując jako Asysta Służbie Bożej na ten czas używali odpowiednich, długich, utrzymanych w ciemnej tonacji strojów z pelerynami.